Draaiwerk op de pottenbakkersschijf
Het maken van draaiwerk op de pottenbakkersschijf is al vele honderden eeuwen oud. Wat vroeger gebeurde op een door lichaamskracht aangedreven draaischijf, gebeurt tegenwoordig vaak op een elektrische pottenbakkersschijf. Dat maakt het aanleren een stuk makkelijker omdat je je volledig op het werken met de klei kunt focussen.
Voor het maken van draaivormen is het centreren van de klei essentieel. Vooraf moet de klei goed gekneed zijn, het zogenaamde walken. Door het walken worden eventuele luchtinsluitingen uit de klei weggewerkt. Het leren centreren is essentieel omdat ander geen goed draaiwerk gemaakt kan worden. Als de kleibol slingert, dan slingert de daaruit gevormde pot of vaas eveneens.
De klei wordt vastgezet op de draaischijf, waarna deze in beweging wordt gezet. Nadat de klei door bepaalde handgrepen gecentreerd is wordt de mast (zo heet de gecentreerde kleibol) geopend door er in het midden een gat in te drukken. De diepte van het gat bepaalt de dikte van de bodem. Daarna wordt de opening in het midden van de mast groter in doorsnede gemaakt. De volgende stap is dat de wand van de cilinder dunner gemaakt wordt door de ‘overtollige klei’ omhoog te trekken. door deze handelingen ontstaat er een meer of minder rechtwandige cilinder van klei. Dat is de uitgangsbasis voor het maken van een pot of vaas.
Voor het maken van groot draaiwerk kan er steeds een rol klei op de rand van de pot vastgezet worden waarna deze weer uitgedraaid wordt tot een grotere hoogte.
Pottenbakken heeft vele facetten, waarvan het maken van het draaiwerkstuk er slechts één is. Andere elementen zijn het maken van deksels, knoppen, het trekken van oren, vormen van handvaten, het vorm-afdraaien, het bakken en decoreren en glazuren.
Leren draaien op de pottenbakkersschijf vraagt veel oefening, ‘kilometers maken’ is noodzakelijk om het goed te leren. Altijd blijft het facinerend om een vaas of pot te zien groeien onder je handen, opwinding maakt zich van je meester omdat je weet dat je iets met vorm schept uit zachte plastische en vormloze klei. Het is helemaal aan jou om de vorm zo te maken dat je hart wordt geraakt door de lijn die je koos.
